Hoe drie dorpen vijftig jaar geleden samen werden gevoegd tot Damwoude

Bij veel jonge inwoners van Damwâld is het misschien niet bekend, maar een halve eeuw geleden bestond hun dorp nog niet. De dorpen Dantumawoude, Murmerwoude en Akkerwoude werden in 1971 samengevoegd, volgend jaar dus een halve eeuw geleden. Met de eerste letters van de drie dorpen werd het nieuwe dorp Damwoude (vanaf 2009 Damwâld) gedoopt.

Bron: Friesch Dagblad – Auteur: Theo Klein

© Streekargyf Noardeast-Fryslân

Zonder slag of stoot ging dat niet, vertelt Pieter van der Bij van het Streekargyf Noardeast-Fryslân en zelf afkomstig uit het dorp. ,,De ynwenners fan alle trije doarpen seagen it net sitten. Yn Ikkerwâld hat dat ‘ferset’ it langst duorre.”

Dat de gemeente de fusie toch doorzette had praktische redenen. Door nieuwbouw in de jaren zestig waren de dorpen aan elkaar gegroeid. De postbode wist soms niet of hij in Murmerwoude of Dantumawoude rondliep. ,,Der wienen sels huzen dy’t foardoar yn Dantumawâld hienen en de efterdoar yn Moarmwâld.”

Politieke belangen

Genealogie Online banner


Maar ook politieke belangen speelden een rol. Het gemeentehuis van Dantumadiel stond tot 1971 in centrumdorp Murmerwoude, maar ging over naar Driezum (tot 1999). Om niet nog meer voorzieningen te verliezen lag een fusie voor de hand.

Met de samenvoeging stak Damwâld qua inwoneraantal met kop en schouders boven de concurrentie uit. Het finale fusiebesluit werd indertijd in de Schierstins in Feanwâlden genomen, omdat de raadszaal in Murmerwoude werd verbouwd. Er werd gevreesd voor taferelen als in Amsterdam waar jongeren het gezag van de politie tartten.

Zo ver kwam het bij lange na niet. Maar volgens Van der Bij heerste er wel spanning rond de Schierstins. ,,Sake Antonides, op dat stuit riedslid, fertelde my dat der foar al dy belangstellenden te min plak wie yn de seal. Se setten har mei har auto’s foar it gebou en setten de ljochten oan. Dat fûnen de riedsleden wakker bedriigjend oerkommen.”

Onderhuids bleef het verzet vooral in Akkerwoude voortleven. Het was van oudsher een hecht dorp met een grote ijsbaan en kaatsveld waar veel werd georganiseerd en grote wedstrijden plaatsvonden. ,,Mar allinne by in âldere generaasje libbet no noch de winsk ta selsstannigens.”

Laatste resten van verdeeldheid

Het eigen-dorp-eerst gevoel dook wel op bij de plannen van de Sintrale As. De twee plaatselijk belangen die Damwâld toen nog kende, hadden een verschillend tracé voor ogen voor de weg tussen Dokkum en Drachten. Plaatselijk Belang Akkerwoude wilde de weg aan de oostkant van het dorp, terwijl de tegenhanger Dantumawoude de weg liever westelijk, langs Akkerwoude, zag lopen.

De beide belangenverenigingen kwamen volgens Van der Bij op tijd tot bezinning. Het ging niet meer om de belangen van Akkerwoude of Dantumawoude, maar het hele dorp Damwâld. De beide verenigingen zijn gefuseerd en de weg kwam langs de oostkant, voorheen Dantumawoude. Zo bezien nam de Sintrale As de laatste verschillen in het dorp weg.

De eenwording werd indertijd niet met tromgeroffel of feestgedruis ingeluid. Met de droge mededeling dat vanaf 1 januari 1971 Damwoude een feit was en het weghalen van oude plaatsnaamborden, was de fusie een feit.

Niet stilletjes voorbij

Het vijftigjarige bestaan wil het dorp echter niet stilletjes voorbij laten gaan. Hoe het wordt gevierd is met het oog op corona nog de vraag, zegt Feije Feenstra, voorzitter van Dorpsbelang Damwâld. ,,Het dorpscafé De Kruisweg bestaat dan ook 140 jaar. Als corona het toelaat willen we in verband met de jubilea wel wat rond die locatie organiseren.”

Van der Bij stelde in het dorpsblad Ikkerwâld voor informatieborden te plaatsen op de grenslijnen van de voormalige dorpen. ,,Sa hâldst dochs in stik skiednis yn it ûnthâld.”

Sinds de fusie is het dorp nog wel een aantal voorzieningen kwijtgeraakt, zoals de Rabobank en mavo De Saad. En voor De Kruisweg als dorpshuis is het lastig een uitbater te vinden. Toch vindt Van der Bij dat de fusie voor het dorp goed heeft uitgepakt.

Zo heeft het aan de noordkant een groot winkelcentrum gekregen. Dat trekt dankzij gratis en ruim parkeren zelfs klanten uit Dokkum. En er is sinds kort een campus gekomen waar het dorp trots op is. ,,Ik tink net dat it doedestiids in ferkearde stap west hat. En tsjinwurdige en folgjende generaasjes witte al hast net better as dat it altyd al sa west hat.”

Plaats hier je reactie

error: Alert: Content is beveiligd !!